De batterijenverordening verplicht elke lidstaat om zelf één of meer toezichthouders aan te wijzen die controleren of batterijen, en het digitale paspoort dat erbij hoort, aan de eisen voldoen. Voor Nederland betekent dit dat de rijksoverheid vastlegt welke bestaande instantie, of welke instanties samen, deze taak op zich nemen. Dat is niet automatisch dezelfde toezichthouder die nu al toezicht houdt op batterijen als afvalstroom of op de producentenverantwoordelijkheid daarvoor.
Op het moment van schrijven is niet met zekerheid te zeggen welke Nederlandse instantie exact is of wordt aangewezen voor het markttoezicht op het batterijpaspoort; dit soort aanwijzingen wordt door de rijksoverheid gepubliceerd en kan tussentijds veranderen. Wat wel vaststaat, is dat de verordening zelf markttoezicht verplicht stelt, en dat toezichthouders in de hele EU volgens hetzelfde basiskader werken. Voor de actuele stand raadpleegt u het beste de officiële kanalen van de rijksoverheid of vraagt u dit rechtstreeks na bij de instantie die op dat moment als contactpunt wordt genoemd.
Markttoezicht is iets anders dan een keuring vooraf
Het is goed om markttoezicht te onderscheiden van een keuring of goedkeuring vooraf. Bij veel productregels denkt men aan een instantie die vooraf toetst en een certificaat afgeeft. Markttoezicht werkt anders: de toezichthouder controleert achteraf, op de markt, of een product en de bijbehorende documentatie kloppen. Dat kan steekproefsgewijs, naar aanleiding van een melding, of als onderdeel van een breder onderzoek naar een productgroep. Voor het batterijpaspoort betekent dit dat er geen instantie is die het paspoort vooraf goedkeurt; de verantwoordelijkheid voor de juistheid ligt bij de partij die het in de handel brengt, en de toezichthouder toetst dit achteraf.
Wat een toezichthouder in de praktijk bekijkt
Binnen dat markttoezicht ligt de nadruk op een paar concrete punten: is er een paspoort aanwezig en bereikbaar via de QR-code, komt de inhoud overeen met wat de verordening voorschrijft, en is duidelijk te herleiden welke partij verantwoordelijk is voor de gegevens. Daarbij hoort ook dat de informatie gedurende de vereiste periode beschikbaar blijft, niet alleen op het moment van verkoop. Voor bedrijven die zelf onderdelen van de keten beheren, is het dan ook verstandig om vooraf helder te hebben welke rol u speelt en welke gegevens u kunt aanleveren als daarnaar wordt gevraagd. In de kennisbank waar dit soort onderwerpen per situatie is uitgewerkt vindt u de losse bouwstenen die hierbij van pas komen.
Hoe dit zich verhoudt tot toezicht dat u al kent
Veel bedrijven hebben al te maken met een vorm van markttoezicht, bijvoorbeeld op productveiligheid in algemene zin of op de manier waarop chemische stoffen worden verwerkt en gemeld. De aanwijzing van een toezichthouder voor het batterijpaspoort kan aansluiten bij die bestaande structuren, maar dat hoeft niet per definitie dezelfde instantie te zijn als degene die u al kent voor andere verplichtingen. Het is dus geen automatisme dat de partij die nu bijvoorbeeld toezicht houdt op inzameling en recycling, ook degene is die het paspoort controleert. Zolang de officiële aanwijzing niet gepubliceerd is voor uw situatie, is het verstandiger om dit niet als vaststaand te behandelen.
Wat dit betekent voor uw bedrijf
Ongeacht welke instantie uiteindelijk controleert, verandert er weinig aan wat u zelf kunt voorbereiden. Zorg dat u weet welke rol u vervult in de keten, welke gegevens over de batterij bij u vandaan komen en welke bij een leverancier of fabrikant liggen, en dat deze gegevens op ieder moment herleidbaar zijn. Dat is ook precies waar toezicht in de praktijk naar kijkt: niet alleen of er een QR-code op de batterij zit, maar of de informatie erachter klopt en compleet is. Wilt u snel een indicatie van waar u voor uw eigen assortiment staat, dan kunt u in een paar vragen nagaan hoe dit voor uw producten ligt.
Vragen die vaker terugkomen
Ondernemers vragen zich vaak af of toezicht in Nederland strenger of soepeler is dan in een buurland, of wat er gebeurt als gegevens onvolledig blijken. Dat zijn vragen waarop geen algemeen antwoord bestaat zonder de situatie te kennen, en waarvoor een jurist of de bevoegde toezichthouder de aangewezen partij is om te raadplegen. Een aantal veelvoorkomende vragen over toezicht en handhaving is wel op hoofdlijnen te beantwoorden; die vindt u terug in het overzicht met veelgestelde vragen.
Wilt u weten hoe wij de gegevens voor een batterijpaspoort samenstellen en waar de informatie op onze pagina's vandaan komt, bekijk dan hoe wij dat proces hebben ingericht. Twijfelt u of en hoe deze verplichting voor uw bedrijf gaat spelen, dan is de gratis quick-scan een laagdrempelige eerste stap, net als een blik in de kennisbank voor de onderwerpen die het dichtst bij uw situatie liggen.