De batterijenverordening regelt niet alleen het digitale paspoort. Er staat ook een zorgplicht in over de herkomst van grondstoffen zoals kobalt, lithium en nikkel: wie een batterij op de markt brengt, moet kunnen aantonen dat die grondstoffen op een verantwoorde manier zijn gewonnen en verwerkt. Die verplichting bestaat al langer, maar dit jaar wordt in de praktijk duidelijker wie er precies onder valt en hoe de toezichthouders daar invulling aan geven.
Voor wie dit uitmaakt: de zorgplicht is bedoeld voor bedrijven die als fabrikant of importeur verantwoordelijk zijn voor het op de markt brengen van een batterij, en dan vooral voor partijen met een omvang boven een drempel die de verordening zelf noemt. Een groot deel van de MKB-importeurs van e-bikes, scooters en lichte vervoermiddelen valt daar naar verwachting buiten, maar dat is geen vaste regel voor iedere kleinere onderneming: de drempel is gekoppeld aan omzet en aan het soort batterij, niet aan hoe groot een bedrijf zich zelf voelt. Wie twijfelt of de eigen situatie onder de zorgplicht valt, doet er goed aan dat gericht uit te zoeken in plaats van op onderbuikgevoel te varen.
Wat de zorgplicht inhoudt
De zorgplicht vraagt om een beleid waarin een bedrijf beschrijft hoe het risico's in de toeleveringsketen in kaart brengt, welke maatregelen het neemt als er risico's worden gevonden, en hoe het daarover rapporteert. Dat beleid gaat over de herkomst van grondstoffen, niet over de technische samenstelling van de batterij zelf. Het staat los van het digitale paspoort, dat vooral gaat over gegevens die de batterij zelf beschrijft, zoals capaciteit, samenstelling en onderdelen voor reparatie. Beide verplichtingen komen uit dezelfde verordening, maar ze raken andere delen van een bedrijf: de zorgplicht raakt vooral inkoop en leveranciersbeheer, het paspoort raakt vooral productinformatie en documentatie.
Wat er dit jaar concreet verandert
De verordening zelf is niet gewijzigd, maar de manier waarop de verplichting wordt uitgelegd en gecontroleerd, krijgt dit jaar meer vorm. Toezichthouders en brancheorganisaties publiceren nadere toelichting over welke grondstoffen precies onder de zorgplicht vallen en hoe een beleid eruit moet zien om aan de eis te voldoen. Voor bedrijven die al langer met de zorgplicht bezig zijn, betekent dat vooral een preciezere invulling van iets wat al liep. Voor bedrijven die nog niet wisten dat de zorgplicht bestaat, is dit een goed moment om te bepalen of de eigen omzet en het eigen assortiment binnen de drempel vallen.
Omdat de precieze drempelwaarden en de exacte reikwijdte per categorie batterij in de officiële tekst staan en op onderdelen nog nader worden uitgewerkt, is het verstandig om voor de eigen situatie de actuele stand van de verordening te raadplegen of een jurist te vragen om mee te kijken. Wij houden op batpas.eu de ontwikkelingen rond het paspoort bij, maar de zorgplicht is een apart onderdeel van de verordening waarvoor andere expertise nodig kan zijn.
Waarom dit los staat van het paspoort, maar wel bij elkaar komt
Voor een importeur van e-bikebatterijen die wél onder de zorgplicht valt, betekent dit dat er twee dossiers naast elkaar lopen: het dossier met herkomstinformatie over grondstoffen, en het dossier met productgegevens voor het digitale paspoort. Beide dossiers vragen om gegevens van dezelfde leverancier, en het is voor veel bedrijven efficiënter om die vraag in één keer te stellen dan in twee losse rondes. Wie nu al met een leverancier in gesprek gaat over paspoortgegevens, kan in dezelfde e-mail vragen of er ook informatie beschikbaar is over de herkomst van grondstoffen. Dat scheelt op termijn tijd, ook als de zorgplicht in de eigen situatie uiteindelijk niet van toepassing blijkt.
Wat u nu al kunt doen
Het is niet nodig om meteen een compleet zorgplichtbeleid op te stellen als nog niet vaststaat of dat voor uw bedrijf verplicht is. Wat wel helpt, is een eerste beeld krijgen van waar uw bedrijf staat: welk type batterijen u op de markt brengt, wie in de keten welke rol heeft, en welke gegevens u al van leveranciers ontvangt. Met een paar vragen die u snel inzicht geven krijgt u een indicatie van uw situatie, zonder dat u daar meteen een dossier voor moet openen. Voor de onderliggende begrippen, zoals wie precies fabrikant, importeur of distributeur is, kunt u de uitleg in de kennisbank met uitleg per onderwerp raadplegen.
Mocht u twijfelen of specifieke vragen hebben over hoe wij aan informatie komen en wat daarvan klopt, dan leggen wij dat toe op de pagina over waar onze informatie vandaan komt. Veel gestelde vragen over de reikwijdte van de verordening, inclusief vragen die niet in dit artikel aan de orde kwamen, staan gebundeld op de pagina met veelgestelde vragen.
Doe de gratis quick-scan om te zien waar uw bedrijf staat, of blader door de kennisbank voor de onderwerpen die specifiek voor uw situatie relevant zijn.