Wat moet ik regelen als ik een batterij een tweede leven geef?

Wat u concreet moet doen

Een EV-batterij die niet meer geschikt is voor een auto, kan nog jarenlang dienst doen als thuisaccu of als buffer bij een laadpaal. Een industriële batterij uit een machine kan na een test en een lichte revisie zijn tweede loopbaan beginnen in een ander toestel. Dat heet voorbereiding voor hergebruik of herbestemming, en de batterijenverordening verbindt daar een aantal verplichtingen aan. Wie een batterij een tweede leven geeft, wordt namelijk zelf een marktdeelnemer met eigen verantwoordelijkheden — ook als de batterij oorspronkelijk door een ander op de markt is gebracht.

Wat er van u wordt verwacht

De conditie van de batterij vaststellen en documenteren

Voordat een batterij voor een tweede leven in aanmerking komt, wordt de staat ervan beoordeeld: resterende capaciteit, gezondheid van de cellen, en of de batterij veilig functioneert voor het nieuwe doel. Artikel 14 van de Verordening (EU) 2023/1542 (batterijenverordening) noemt informatie over de conditie en de verwachte levensduur als onderdeel van wat over een batterij bekend moet zijn. Voor een bedrijf van deze omvang betekent dit in de praktijk dat er een vast testprotocol nodig is, met een medewerker of extern lab dat de meetresultaten vastlegt per batterij of per batch. Zonder die meting is er niets om op te baseren dat de batterij geschikt is voor herbestemming.

Erkennen dat u marktdeelnemer wordt voor deze batterij

Artikel 45 van de batterijenverordening beschrijft de verplichtingen van marktdeelnemers die batterijen verhandelen die zijn voorbereid voor hergebruik of herbestemming. Wie zo'n batterij inkoopt, opknapt en weer verkoopt, valt dus onder diezelfde categorie verplichtingen als een fabrikant of importeur van nieuwe batterijen — ook al is die rol nooit bewust gekozen. Voor een kleinere organisatie is dit vaak de grootste denkfout: de gedachte dat het "maar" om een tweedehands product gaat, terwijl de verordening geen aparte lichte categorie kent voor batterijen met een tweede leven.

Het paspoort actueel houden of opnieuw samenstellen

Een batterij die van toepassing wordt of blijft (bijvoorbeeld een industriële batterij boven de drempel of een EV-batterij) draagt de verplichting tot een digitaal productpaspoort met zich mee. Bij herbestemming verandert het gebruiksdoel, en dat raakt aan gegevens die in het paspoort staan: de verwachte levensduur, de conditie, en mogelijk het toepassingsgebied. Voor een bedrijf dat batterijen een tweede leven geeft, betekent dit dat het paspoort niet automatisch klopt na revisie — het is aan te sluiten wat er precies moet worden bijgewerkt en wie dat doet. Geldt het batterijpaspoort ook voor tweedehands of gereviseerde batterijen? gaat dieper in op de vraag wanneer die verplichting precies ontstaat.

Herkomst en traceerbaarheid vastleggen

Artikel 73 van de batterijenverordening beschrijft de voorwaarden waaronder een batterij voorbereid mag worden voor hergebruik of herbestemming. Daarbij hoort dat te herleiden is waar de batterij vandaan komt en wat er tussentijds mee is gebeurd. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers is dit een administratieve taak die makkelijk wordt onderschat: elke batterij die binnenkomt, krijgt een eigen dossier met herkomst, testresultaten en de bewerkingen die zijn uitgevoerd, in plaats van een verzamelregistratie per leverancier.

Waar het misgaat in de praktijk

De batterij wordt verkocht als "gereviseerd" zonder dat er een meting aan ten grondslag ligt. Een visuele controle en een korte laadtest worden aangezien voor een volledige conditiebeoordeling, terwijl er geen onderliggend testrapport is dat de claim over resterende capaciteit onderbouwt.

Het paspoort van de oorspronkelijke fabrikant wordt zonder aanpassing doorgegeven. De batterij krijgt een nieuwe toepassing, maar de gegevens over verwachte levensduur en gebruiksdoel in het paspoort blijven ongewijzigd — terwijl die niet meer overeenkomen met de werkelijke staat van de batterij.

Een bedrijf ziet zichzelf als "reparateur" en niet als marktdeelnemer. Omdat de batterij niet zelf is geproduceerd, wordt aangenomen dat de verplichtingen uit artikel 45 niet gelden. Dat onderscheid maakt de verordening echter niet op basis van wie de batterij oorspronkelijk heeft gemaakt, maar op basis van wie de batterij op de markt brengt.

Herkomstgegevens gaan verloren tussen inkoop en revisie. Batterijen komen binnen via meerdere kanalen — teruggenomen batterijen, partijen van derden, retouren — en worden in het proces samengevoegd zonder dat per stuk is vastgelegd waar de batterij vandaan kwam. Bij een latere vraag naar traceerbaarheid is dat niet meer te herstellen.

Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen hergebruik en herbestemming. Een batterij die ongewijzigd wordt doorverkocht voor hetzelfde doel, is iets anders dan een batterij die voor een nieuw toepassingsgebied wordt aangepast. Dat onderscheid bepaalt mede welke informatie relevant is om vast te leggen en door te geven, en wordt in de praktijk vaak op één hoop gegooid.

Wat u kunt vastleggen

• Een testprotocol per batterijtype, met wie de meting uitvoert, welke waarden worden vastgelegd, en hoe vaak dat wordt herhaald.
• Een dossier per batterij of per batch met herkomst, testresultaten, uitgevoerde bewerkingen en de datum van beoordeling.
• Een intern besluit over wie binnen de organisatie optreedt als de marktdeelnemer in de zin van artikel 45 van de batterijenverordening, en welke taken daarbij horen.
• Een werkwijze voor het bijwerken of opnieuw opstellen van het digitaal productpaspoort na revisie, inclusief wie de gegevens aanlevert aan het platform dat het paspoort host.
• Afspraken met leveranciers van batterijen die worden opgeknapt, over welke herkomstgegevens zij minimaal aanleveren.

Voor bedrijven die deze stappen voor het eerst inrichten, geeft Hoe pak ik het batterijpaspoort stap voor stap aan? een overzicht van de volgorde waarin dit doorgaans wordt opgepakt, en Wat vraagt een toezichthouder bij een controle op batterijen? beschrijft welke documentatie in de praktijk als eerste wordt opgevraagd.