Dit jaar verandert er vooral iets achter de schermen: EU-landen richten hun toezicht in op het moment dat de batterijenverordening volledig gaat gelden. Dat betekent dat toezichthouders worden aangewezen, bevoegdheden worden vastgelegd en systemen worden getest, nog vóórdat er daadwerkelijk wordt gecontroleerd. Voor u als ondernemer verandert er dit jaar nog niets aan de handhaving zelf, maar wel aan de manier waarop die wordt voorbereid.
De verordening legt vast dát er markttoezicht moet komen en wélke taken daarbij horen, maar laat aan de lidstaten over hóe ze dat organiseren. Nederland en andere EU-landen werken dit jaar aan de uitvoering daarvan: wie de toezichthouder wordt, hoe die samenwerkt met douane en andere instanties, en welke informatie een bedrijf moet kunnen tonen bij een controle. Een deel daarvan staat inmiddels vast, een ander deel niet.
Wat dit jaar al concreet wordt
In de aanloop naar de verplichting worden op EU-niveau technische standaarden afgerond: de precieze vorm van de QR-code, de manier waarop gegevens worden uitgewisseld, en de eisen aan de systemen die het paspoort hosten. Dat is geen juridische verandering in de verordening zelf, maar wel in de praktische invulling ervan. Softwareleveranciers en platforms zoals batpas.eu volgen die standaarden, zodat een paspoort straks ook technisch aansluit op wat toezichthouders verwachten.
Daarnaast werken toezichthouders in verschillende lidstaten aan hun eigen werkwijze: hoe vaak controleren ze, op welke signalen reageren ze, en met welke andere overheidsdiensten wisselen ze informatie uit. Dat is relevant omdat het beeld dat soms ontstaat — één Europese toezichthouder met één aanpak — niet klopt. Elk land richt dit zelf in, binnen de kaders van de verordening.
Wat nog niet vaststaat
Op een aantal punten is de uitvoering nog in beweging. Hoe streng een toezichthouder optreedt bij een eerste overtreding, welke prioriteiten gesteld worden, en hoe controles er in de praktijk uitzien: dat ligt nog niet vast en verschilt vermoedelijk ook tussen lidstaten. Toezichthouders publiceren daarover doorgaans pas concrete informatie wanneer hun eigen voorbereiding is afgerond. Voor de actuele stand daarvan is de website van de bevoegde toezichthouder de eerste plek om te kijken, niet een artikel als dit.
Het is dan ook niet mogelijk — en niet verstandig — om nu al in te schatten hoe streng of hoe snel er gecontroleerd gaat worden. Wat wel te zeggen is: de verordening geeft toezichthouders de bevoegdheid om gegevens op te vragen en te controleren of een paspoort aanwezig en correct is. Daar bereiden zij zich dit jaar op voor.
Waarom dit voor u relevant is, ook als er nog niet gehandhaafd wordt
Voor bedrijven die batterijen in de handel brengen, verhuren of verwerken, is de voorbereidingsfase niet alleen een zaak van toezichthouders. De systemen en standaarden die nu worden vastgesteld, bepalen ook hoe uw eigen paspoort eruit moet zien en welke gegevens daarin terug te vinden moeten zijn. Wie nu al nagaat welke rol het bedrijf in de keten heeft en welke gegevens er al beschikbaar zijn, hoeft dat straks niet onder tijdsdruk te doen.
In de kennisbank met onderwerpen per situatie staat per thema uitgelegd wat er al vaststaat in de verordening en wat nog in ontwikkeling is, met een verwijzing naar de officiële tekst. Dat onderscheid is juist dit jaar belangrijk: niet alles wat in het nieuws verschijnt over batterijen en toezicht, is al definitief.
Ook de vraag welke toezichthouder in Nederland uiteindelijk verantwoordelijk wordt en hoe die te werk gaat, komt terug in de veelgestelde vragen over het batterijpaspoort. Daar wordt bijgehouden wat bekend is, zonder vooruit te lopen op zaken die nog niet zijn vastgelegd.
Wat u er nu mee kunt doen
Het heeft weinig zin om te wachten tot toezichthouders hun werkwijze volledig hebben gepubliceerd. Praktischer is om nu te bepalen welke batterijen in uw assortiment straks onder de verplichting vallen, welke gegevens daarvoor nodig zijn en wie die gegevens binnen uw keten kan aanleveren. Hoe die gegevens worden verzameld en waarom bepaalde informatie nodig is, staat toegelicht op de pagina hoe batpas.eu de gegevens voor een paspoort verzamelt.
Wie nog niet weet waar het eigen bedrijf staat, hoeft daar niet lang induik voor te doen. Met de productscan die in een paar vragen een eerste indicatie geeft wordt snel duidelijk of, en in welke mate, de verordening op uw situatie van toepassing is. Voor de beoordeling van uw specifieke situatie blijft een jurist of de bevoegde toezichthouder de aangewezen partij.
Dit jaar verandert er dus vooral iets in de voorbereiding, niet in de dagelijkse praktijk van uw bedrijf. Dat maakt het een goed moment om rustig, zonder tijdsdruk, na te gaan wat er straks van u gevraagd wordt — in plaats van pas te reageren zodra het toezicht daadwerkelijk van start gaat.