welke sancties of boetes staan er op het ontbreken van een batterijpaspoort

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De batterijenverordening regelt sancties in artikel 93: lidstaten stellen zelf de regels vast voor sancties bij overtreding, en die sancties moeten doeltreffend, proportioneel en afschrikkend zijn. Dat betekent dat er geen vast Europees boetebedrag in de verordening staat — elke lidstaat werkt dit nationaal uit. Voor een bedrijf dat batterijen op de markt brengt, verhandelt of importeert, komen daar een paar praktische verplichtingen uit die vóór 18 februari 2027 op orde moeten zijn.

Vaststellen wie de verplichting draagt

Voordat er iets over sancties te zeggen is, moet duidelijk zijn wie in de keten welke rol heeft. De verordening onderscheidt fabrikant, importeur, distributeur en gemachtigde vertegenwoordiger, en elke rol brengt andere verplichtingen met zich mee. Een bedrijf dat e-bikes of scooters importeert uit een land buiten de EU, doet er goed aan eerst te bepalen of het optreedt als importeur of fabrikant volgens de batterijenverordening, want de verplichtingen — en daarmee het risico bij een controle — verschillen daarna aanzienlijk.

Corrigerende maatregelen kunnen worden opgelegd

De artikelen 79 tot en met 84 beschrijven wat er gebeurt wanneer een batterij niet conform is of een risico vormt. Een toezichthoudende autoriteit kan een marktdeelnemer verplichten corrigerende maatregelen te nemen: het product laten voldoen, uit de handel nemen, of terugroepen. Dit staat los van artikel 93, maar in de praktijk lopen deze twee sporen vaak samen — een product zonder paspoort dat als non-conform wordt aangemerkt, kan zowel tot een corrigerende maatregel als tot een sanctie leiden. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit dat er iemand binnen de organisatie moet zijn die kan reageren als een autoriteit contact opneemt, en die weet welk dossier er per productlijn beschikbaar is.

Aantoonbaar maken wie waarvoor instaat

Wat een marktdeelnemer in de praktijk vooral beschermt, is aantoonbaarheid: kunnen laten zien dat de verplichtingen zijn nagekomen, en door wie. Dat geldt sterk voor partijen die producten onder eigen naam verkopen. Wie batterijen onder eigen merk verkoopt, neemt daarmee de verplichtingen van een fabrikant over, ook als de productie elders gebeurt. Ook distributeurs — groothandels, winkelketens — hebben een eigen rol; het is voor hen zaak te weten welke controles zij moeten uitvoeren voordat een batterij wordt doorverkocht, zoals beschreven bij de verplichtingen van een distributeur van batterijen.

Zorgen dat er een aanspreekpunt in de EU is

Voor fabrikanten buiten de EU is een gemachtigde vertegenwoordiger vaak nodig. Dit raakt direct aan de vraag wie aansprakelijk is wanneer een controle plaatsvindt: als er geen aanspreekpunt binnen de EU is aangewezen, ontstaat er onduidelijkheid over wie de autoriteit kan aanspreken. Zie hierover wanneer een gemachtigde vertegenwoordiger moet worden aangewezen voor batterijen.

Waar het misgaat in de praktijk

Het paspoort wordt pas achteraf geregeld. Een importeur brengt een lading e-bikeaccu's binnen en denkt het digitale productpaspoort later aan te vullen, "zodra de webshop live gaat". Tussen invoer en verkoop zit dan een periode waarin het product wettelijk al onder de verplichting valt, maar het paspoort nog ontbreekt.

Niemand heeft vastgelegd wie verantwoordelijk is. Bij een samenwerking tussen een merkeigenaar, een importeur en een groothandel blijkt bij een controle dat geen van de partijen zich als eindverantwoordelijke voor het paspoort beschouwt. Dit is precies de situatie die wordt toegelicht bij wie verantwoordelijk is voor het batterijpaspoort — de rol ligt niet bij wie het "toevallig" doet, maar bij wie volgens de verordening als marktdeelnemer geldt.

Verkoop via een marktplaats zonder paspoortdata. Een bedrijf verkoopt industriële batterijen via een online marktplaats en gaat ervan uit dat het platform de wettelijke verplichtingen afdekt. Dat is niet automatisch het geval; wat er specifiek verandert bij verkoop via een platform staat beschreven bij wat de batterijenverordening betekent bij verkoop via een online marktplaats.

De registratie als producent wordt vergeten. Een machinebouwer die industriële batterijen boven 2 kWh in eigen apparatuur verwerkt, beseft niet dat hiervoor een eigen registratieverplichting geldt naast het paspoort. Zie of en waar registratie als producent van batterijen moet plaatsvinden.

CE-markering en paspoort worden als één document behandeld. Een handelaar denkt dat de CE-markering en het digitale productpaspoort dezelfde lading dekken, en dat één van de twee voldoende is. Het gaat om twee aparte verplichtingen met een eigen basis in de verordening, toegelicht bij welke conformiteitsverklaring en CE-markering bij een batterij horen.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht van rollen per productlijn: wie is fabrikant, importeur, distributeur of gemachtigde vertegenwoordiger, per merk en productcategorie. Dit voorkomt dat bij een controle blijkt dat niemand zich verantwoordelijk voelde.
• Een dossier per batterijtype met de herkomst van de gegevens die in het paspoort zijn verwerkt: wie heeft de data aangeleverd, en wanneer.
• Afspraken met de fabrikant of leverancier over wie de gegevens voor het paspoort aanlevert en actualiseert, vastgelegd in het contract of in een aparte bijlage.
• Een intern proces voor corrigerende maatregelen: wie neemt actie als een toezichthouder een non-conformiteit vaststelt, en binnen welke keten van verantwoordelijkheid.
• Bewijs van registratie als producent, waar van toepassing, inclusief de datum waarop dit is gedaan.
• Een overzicht van welke marktdeelnemer-rol op de organisatie van toepassing is — de term marktdeelnemer wordt in de verordening breed gebruikt en is bepalend voor wie welke verplichting draagt; toegelicht bij wat de term marktdeelnemer in de batterijenwetgeving betekent.

Wie op dit moment nog geen paspoort heeft en zich afvraagt wat dat concreet betekent voordat de datum van 18 februari 2027 is bereikt, vindt een bredere toelichting bij wat er gebeurt als er niets wordt gedaan. De sanctie zelf staat pas vast zodra de nationale wetgever dit heeft ingevuld op basis van artikel 93; tot die tijd is het vooral de aantoonbaarheid van de eigen dossiers die het verschil maakt tussen een correctie zonder gevolgen en een langduriger traject met een toezichthouder.